سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

چگونگی تدریس مبحث ارزش ها در رشته روان‌شناسی با رویکرد الهی-فرهنگی

نویسندگان :

صدیقه السادات میرزائی¹ امیر رضا فتحی² ریحانه حسن زاده³

1- دانشگاه شهید باهنر کرمان 2- دانشگاه شهید باهنر کرمان 3- دانشگاه شهید باهنر کرمان

کلمات کلیدی :

ارزش،پیوند و گریز،روانشناسی،رویکرد الهی-فرهنگی

چکیده :

ارزش یک مفهوم بین‌رشته‌ای در فلسفه، روان‌شناسی و الهیات است که نگاه فرد به آینده، برنامه ریزی، قضاوت‌ها و جهت و مسیر زندگی‌ او را شکل می‌دهد. در تدریس دروس تخصصی روان شناسی این مفهوم زیاد به چشم می خورد و با توجه به اینکه در فرهنگ و دین اسلام در جامعه ایرانی نیز عمل کردن طبق ارزش ها، از اهمیت زیادی برخوردار است و در این زمینه دستورالعمل-های زیادی در رویکرد الهی-فرهنگی به چشم می خورد، پژوهش حاضر با هدف ایجاد پیوند و گریزهایی بین مبحث ارزش ها در روان شناسی با ارزش ها در رویکرد الهی-فرهنگی انجام شد. روش پژوهش از نوع کیفی، توصیفی و کتابخانه ای بود. بدین منظور منابع کتابخانه ای و مقالات مرتبط به ارزش ها در روان شناسی و نیز در کتب دینی و فرهنگی مورد بررسی قرار گرفت و پیوند و گریزهای بین مطالب، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد اساتید رشته روان شناسی به ویژه در درس نظریه های روان درمانی و روان درمانگران با رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری می توانند با وام گرفتن از آیات و روایات، دانشجویان و مراجعین را با ارزش ها در دین و فرهنگ خود آشنا سازند و با توجه به پیشینه دینی که دارند، اثرگذاری و ماندگاری این مطالب را افزایش دهند. همچنین تمام آن چه در رشته روان شناسی به عنوان یافته های مربوط به ارزش ها دیده می شود در رویکرد الهی-فرهنگی قابل ردیابی است در حالی که برعکس این امر دیده نمی شود و مهم ترین تفاوت در هدف نهایی وجود ارزش ها در این دو رویکرد است. در روان شناسی احساس رضایت و خشنودی فردی و سلامت روان اهمیت دارد که در رویکرد الهی-فرهنگی نیز اهمیت این مسائل دیده می شود اما برای کسب رضایت خداوند و نزدیک شدن به او انجام می شود. یعنی در نهایت فرد از انجام اموری که در جهت ارزش ها قرار گرفته اند که همان اهداف محسوب می شوند به تقرب الهی دست می یابد که برای رضایت از زندگی در این دنیا و آخرت مدنظر قرار می گیرد اما در رویکردهای روان شناسی زندگی اخروی دیده نشده و به همین دلیل رضایت خداوند در معنا یافتن ارزش ها به چشم نمی خورد. این جامعیت پرداختن به ارزش ها و نیز عدم تعارض با علم روان شناسی در رویکرد الهی-فرهنگی دلیل قانع کننده ای برای مدنظر قرار گرفتن در کلاس های درس می باشد. بنابراین پیشنهاد می شود در تدریس مبحث ارزش ها به این مباحث پرداخته شود.