سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

آسیب‌شناسی تدریس دروس شیمی با رویکرد الهی-فرهنگی

نویسندگان :

اسماء خوبی¹

1- دانشگاه سیستان و بلوچستان

کلمات کلیدی :

آموزش شیمی،الهی-فرهنگی،آسیب‌شناسی آموزشی،یادگیری

چکیده :

آموزش شیمی در دوره‌های دانشگاهی با چالش‌هایی همچون فرسایش مفهومی، نقصان در پیوند میان نظریه و عمل، انگیزش پایین دانشجویان و عدم توجه کافی به ابعاد اخلاقی-معنوی همراه است. رویکرد الهی-فرهنگی در آموزش علوم و از جمله علم شیمی، سازوکاری نظری برای پیوند دادن دانش علمی با ارزش‌های دینی و فرهنگی ارائه می‌دهد، اما در عمل با موانع و آسیب‌هایی مواجه است که می‌تواند اثربخشی آن را کاهش دهد. اهمیت تدریس علم شیمی همراه با جهت‌گیری الهی-فرهنگی این است که دانشجویان، علم و ایمان را همزمان کسب نموده و دانش‌آموختگان دانشگاه نسبت به زمان ورود به دانشگاه مؤمن‌تر و متدین‌تر شده باشند. بنابراین، تدریس با جهت‌گیری الهی- فرهنگی یکی از ضروری‌ترین اقدامات به‎شمار می‎رود. بناراین، با توصیه، نصیحت، اعمال فشار، ارائه بخشنامه، نمازخانه ساختن و تأکید بر ظواهر شرعی نمی‏توان علوم دانشگاه‌ها را اسلامی کرد، هرچند ممکن است فضای غالب و جو حاکم بر دانشگاه اسلامی شده و دانشجویان به ظاهر متدینی از تحصیلات عالی دانشگاه فراغت یابند، اما بایستی توجه کرد که دانشی اسلامی است که مرکز یادگیری خود به نام دانشگاه و نه عکس آن را اسلامی سازد. دانشگاه اسلامی آن نیست که تنها تعدادی ‌برنامه‌ دینی بیرون از سرفصل‌های رایج و مصوب، در آن اجرا شود، بلکه دانشگاهِ اسلامی آن است که کلاس‌های درس که در واقع متن اصلی و برنامه محوری دانشگاه به شمار می‌آیند، علاوه بر بعد علمی، کلاس خداشناسی و تربیت الهی نیز باشند. با توجه به اینکه برنامه دانشگاه‎ها شامل دو رکن آموزش و پژوهش است، لازم است که در بحث رویکرد الهی-فرهنگی هر دو بعد در نظر گرفته شود. منظور از آموزش دروسی است که در کلاس‌ها تدریس شده و همه دانشجویان را بدون استثنا شامل می‌شود. نمود بارز پژوهش نیز تحقیقات، مقالات و پایان‌نامه‌های دانشگاهی می‎باشد. در عمل آموزش، بخش بسیار بیشتری از فعالیت دانشگاه را به خود اختصاص می‌دهد. به‎منظور اسلامی شدن دانشگاه بایستی تمرکز بر روی این دو بعد بوده، یعنی بایستی به دنبال آن بود که علمی در دانشگاه‎ها آموزش داده شود که جهت الهی داشته باشد. تا زمانی که کلاس‌های درس این جهت‎گیری را نداشته باشد، ممکن است فعالیت‌های دینی، اقدامات فرهنگی و آموزش‌های اسلامی تأثیرات لازم را نداشته باشد. هدف از پژوهش حاضر، آسیب‌شناسی جامع فرآیند تدریس دروس شیمی با رویکرد الهی-فرهنگی در سطح دانشگاهی، شناسایی ضعف‌ها و عوامل زمینه‌ای و ارائه راهکارهای نظری و عملی برای ارتقای کیفیت این نوع آموزش می‎باشد.