سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

اثر بخشی تدریس با رویکرد الهی فرهنگی در دروس تخصصی

نویسندگان :

ثمینه بهادری جهرمی¹ مهدی رستگاری²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد

کلمات کلیدی :

رویکرد الهی–فرهنگی،اثربخشی یادگیری،مسئولیت‌پذیری اخلاقی،انگیزش،تاب‌آوری

چکیده :

چکیده هدف: این پژوهش با هدف سنجش میزان و نحوه‌ی تأثیرگذاری آموزش دروس تخصصی با رویکرد الهی–فرهنگی بر اثربخشی یادگیری و خودباوری دانشجویان مهندسی انجام شد. همچنین، مکانیسم‌های تأثیرگذاری (از طریق متغیرهای انگیزشی و اخلاقی) و نقش عوامل زمینه‌ای (جنسیت و رشته تحصیلی) مورد بررسی قرار گرفت. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کمی، با جامعه‌ی آماری شامل ۲۰۰ دانشجو از پنج رشته‌ی اصلی مهندسی (برق، مکانیک، عمران، کامپیوتر و صنایع) دانشگاه‌ آزاد اسلامی واحد جهرم در مهرماه سال تحصیلی 1404-1405انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، آزمون‌های مقایسه‌ای t مستقل و آنالیز واریانس یک‌طرفه، و تحلیل مسیر استفاده شد. یافته‌های تحقیق: 1. تأثیر مستقیم: نتایج نشان داد که رویکرد الهی–فرهنگی دارای رابطه‌ی مثبت و معنادار با اثربخشی یادگیری و خودباوری است (r>0,p<0.05r>0, p<0.05r>0,p<0.05). مدل رگرسیون چندگانه تأیید کرد که این رویکرد، پیش‌بین مستقلی برای اثربخشی یادگیری محسوب می‌شود، حتی پس از کنترل متغیرهای سنتی. 2. مکانیسم تأثیر: همبستگی‌های مثبت با انگیزش والرند و تاب‌آوری کانر و دیویدسون، و به‌ویژه تأیید فرضیه تحلیل مسیر، نشان داد که تأثیر اصلی رویکرد از طریق تقویت حس مسئولیت‌پذیری و تعهد اخلاقی اعمال می‌شود. این سازه‌ی اخلاقی به عنوان یک واسطه‌ی محوری در تبدیل آموزش ارزشی به عملکرد تحصیلی اثربخش عمل می‌کند. 3. تأثیرات زمینه‌ای: آزمون‌های مقایسه‌ای حاکی از آن بود که پذیرش و تأثیر این رویکرد تابعی از بافت‌های زمینه‌ای است. تفاوت‌های آماری معناداری در سطح اثربخشی یادگیری بر اساس جنسیت (t مستقل) و رشته‌ی تحصیلی (آنالیز واریانس یک‌طرفه) مشاهده شد، که لزوم بومی‌سازی و تطبیق راهکارهای آموزشی را برجسته می‌سازد. نتیجه‌گیری: آموزش با رویکرد الهی–فرهنگی، چارچوب‌های شناختی-ارزشی دانشجو را تقویت کرده و از این طریق، به ارتقای اثربخشی یادگیری (تطبیق با نظریه‌ی یادگیری تمام‌بُعدی) کمک می‌کند. این تأثیر از طریق تقویت مؤلفه‌های اخلاقی و انگیزشی صورت می‌پذیرد. با این حال، اجرای موفقیت‌آمیز آن نیازمند توجه ویژه به تفاوت‌های کیفی در جهان‌بینی رشته‌های مختلف فنی مهندسی است.