سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

بازتعریف علم در تراز تمدن نوین اسلامی؛ الگوی تحول در آموزش تخصصی

نویسندگان :

حامد عامری¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر

کلمات کلیدی :

تربیت تمدنی،استاد معناگرا،مرشد علمی،حکمت تمدنی

چکیده :

نظام آموزشی موجود در جهان اسلام، وام‌دار فلسفه علم سکولار است که مانع تحقق آرمان‌های تمدنی از جمله آنچه در «گام دوم انقلاب» ترسیم شده، می‌گردد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با هدف ارائه الگویی برای تحول در آموزش، به «بازتعریف علم» با رویکردی الهی و فرهنگی می‌پردازد. در این بازتعریف، علم که در نگاه قرآنی، حاصل تعلیم الهی و مایه برتری انسان است، «إِنِّی عَلَّمْتُکَ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ» (بقره: ۱۲۹)، نه به مثابه امری صرفاً مادی، بلکه به عنوان مسیری برای خداشناسی «سَنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنْفُسِهِمْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ» (فصلت: ۵۳)، تقویت هویت فرهنگی و بستری برای تعهد و مسئولیت‌پذیری اجتماعی معرفی می‌شود. برای عینیت بخشیدن به این نظریه، تجربیات عملی دو پیشگام، شهید مرتضی مطهری در ایران و رفاعه طهطاوی در مصر، به عنوان الگوهایی کاربردی واکاوی می‌شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلفیق روش «نقد و تحلیل گفتمان متعارض» مطهری با روش «بازتعریف مفاهیم و بومی‌سازی» طهطاوی، می‌تواند نقشه راهی برای تحول در اهداف، محتوا، روش تدریس و نقش استاد در دروس تخصصی معاصر ارائه دهد. در پایان، پیشنهادهای کاربردی برای نظام آموزشی ارائه شده است.