سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

پیوند نور و فلسفه عرفان در آثار جوتو و سهروردی

نویسندگان :

آذرنوش گیلانی¹ ستایش گنجی پور²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

کلمات کلیدی :

جوتو، عرفان، سهروردی، نور، نقاشی

چکیده :

از ميان حكماي مسلماني كه اساس مباحث وجودشناسي خود را بر مبناي نور قرار داده اند، سهروردي حكيم ايراني قرن ششم هجري، بيشترين اهميت را مي يابد. او معتقد است نور چیزی جز ظهور نیست و ظهور نیز چیزی جز واقعیت نور نیست. مفهوم نور یک مفهوم بدیهی عقلی است؛ نور ظاهر بالذات و مظهر للغیر است.تمثیل بنیادی حکمت سهروردی نور و ظلمت است و نقاشی نیز سطحی است دو بعدی که دارای مراتب نور است. نور در ایجاد اثر مناسب، به اندازه رنگ مهم است. در آثار نقاشان، نور علاوه بر جنبه‌ی زیبایی و مادی آن،گاه جایگاه معنوی داشت و هنرمندان سعی می کردند با استفاده از نور ارزش هایی رمزی و شاعرانه به آثارشان ببخشند. از اواخر قرن سیزدهم با ظهور جوتو کاربست جدید نورتوسط او در نقاشی آغاز می‌شود. هدف اصلی پژوهش بررسي پيوند نور و فلسفه عرفان در آثار جوتو و سهروردي است.در این راستا به این سؤال پاسخ داده می‌شود: پیوند نور و فلسفه عرفان در آثار جوتو و سهروردی به چه صورت می باشد؟روش‌تحقیق در این مقاله از روش نظری و شیوه ی و شیوه ی توصیفی -تحلیلی با رویکرد تطبیقی و شیوه جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای-اسنادی سود جسته است.نتایج نشان می دهد که:جوتو در آثارش روایت‌های مذهبی و مراسم‌های مقدس و قدسین را به نمایش می‌گذارد و نوری که در آثارش نقش بسته است با معنای فر یا همان نور ملکوتی در حکمت اشراق پیوند دارد. سهروردی و جوتو هر دو نور را به دو دسته ی زمینی(دنیوی) و قدسی(عرفانی)تقسیم کرده اند.یکی از مهم‌ترین خصوصیات آثار جوتو استفاده از نور در آثارش است.لذا جوتو توانسته است به درستی رسالت خود را در به تصویر کشیدن فضای عرفانی به انجام برساند.چرا که درخشش انوار به عنوان موضوع فلسفه اشراق در آثار جوتو دیده می شود