سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

پداگوژی الهی-فرهنگی: اثربخشی در آموزش مرمت

نویسندگان :

صادق پیروی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان

کلمات کلیدی :

پداگوژی الهی-فرهنگی،آموزش مرمت،حساسیت فرهنگی،مهارت‌های غیرفنی،میراث‌فرهنگی ایران

چکیده :

حفاظت از میراث‌فرهنگی، به‌ویژه در ایران با تنوع تاریخی و فرهنگی غنی، از موضوعات کلیدی در آموزش مرمت است که نیازمند تلفیق ارزش‌های معنوی و فرهنگی با مهارت‌های فنی است. این موضوع به دلیل نقش آن در حفظ هویت ملی و تقویت پایداری فرهنگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی پداگوژی الهی-فرهنگی در ارتقای تعامل، مهارت‌ها و حساسیت فرهنگی دانشجویان مرمت است. همچنین، پتانسیل این رویکرد در ایجاد چارچوبی کل‌نگر برای آموزش ارزیابی شد.گستره پژوهش آموزش مرمت در ایران، با تمرکز بر دانشگاه آزاد و تنوع فرهنگی و مذهبی دانشجویان، را در بر می‌گیرد. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) انجام شد و جامعه پژوهش شامل یک‌صد و بیست دانشجوی کارشناسی و کارشناسی ارشد از چهار واحد دانشگاه آزاد بود.. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های اقتباس‌شده از (Baird ,2016) با آلفای کرونباخ ۰٫۸۵برای سنجش تعامل و حساسیت فرهنگی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مبتنی بر (DeJonckheere & Vaughn. 2019)، مشاهدات کلاس درس با چک‌لیست استاندارد (Smith,2007 & Jones, 2020)، و نرم‌افزارهای Qualtrics و NVivo ۱۴ برای مدیریت داده‌ها بودند. داده‌های کمی با آزمون تی مستقل و داده‌های کیفی با تحلیل مضمونی (Braun & Clarke, 2008) تحلیل شدند. یافته‌های کلی نشان‌دهنده برتری معنادار پداگوژی الهی-فرهنگی در بهبود تعامل ((M=4.80, SD=0.64; p<0.001، مهارت‌های غیرفنی مانند همکاری با جوامع محلی (M=4.65, SD=0.60; p<0.001)و حساسیت فرهنگی (M=4.72, SD=0.62; p<0.001) در مقایسه با روش‌های سنتی بود، اما در مهارت‌های فنی مانند تحلیل مواد تفاوتی مشاهده نشد (M=4.42, SD=0.71; p=0.16). تحلیل کیفی تأثیر مثبت روایت‌های معنوی (مانند سنت‌های اسلامی و بومی) و فعالیت‌های جامعه‌محور را در افزایش انگیزه و درک عمیق‌تر دانشجویان تأیید کرد. نتایج پژوهش، با الهام از آیه «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ» (نحل: ۹۰)، بر پتانسیل این پداگوژی برای ارائه چارچوبی هماهنگ با ارزش‌های فرهنگی و معنوی ایران تأکید دارند. این رویکرد آموزش مرمت را با نیازهای جوامع محلی هم‌راستا می‌کند و متخصصانی حساس به ارزش‌های فرهنگی تربیت می‌نماید، درحالی‌که برنامه‌های درسی ترکیبی شایستگی‌های فنی و فرهنگی را تقویت می‌کنند. پیشنهاد می‌شود اساتید و سیاست‌گذاران دانشگاه آزاد برنامه‌های درسی ترکیبی طراحی کنند که شایستگی‌های فنی و فرهنگی را به طور هم‌زمان تقویت کنند. همچنین، انجام مطالعات گسترده‌تر با نمونه‌های متنوع، توسعه ابزارهای سنجش استاندارد، و تحقیقات طولی برای بررسی نتایج شغلی بلندمدت توصیه می‌شود. این پژوهش می‌تواند مبنایی برای تقویت آموزش میراث‌فرهنگی و حفاظت پایدار در ایران فراهم آورد.