سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

اهمیت پیوند و گریز هوشمندانه الهی-فرهنگی در تدریس فیزیک

نویسندگان :

محسن باقری¹ عاطفه بلانیان²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد 2- آموزش و پرورش ناحیه 2 یزد

کلمات کلیدی :

جهت گیری الهی فرهنگی،حرکت شناسی،فیزیک،پیوند و گریز،نیرو

چکیده :

یکی از چالش‌های جدی در آموزش دروس تخصصی، به‌ویژه در رشته‌هایی چون فیزیک، ایجاد پیوند معنادار میان مفاهیم علمی و ارزش‌های فرهنگی، اخلاقی و الهی است. بسیاری از اساتید دغدغه دارند که ورود به مباحث غیرعلمی ممکن است از کیفیت آموزش بکاهد یا سبب اتلاف وقت شود. این مقاله بر آن است تا رویکردی ارائه دهد که در آن، مفاهیم اخلاقی و فرهنگی نه به‌صورت مجزا و تحمیلی، بلکه در دل ساختار آموزش علمی و در امتداد مفاهیم فیزیکی گنجانده شوند. محور اصلی مقاله، تحلیل نمونه‌هایی از تدریس فیزیک در دانشگاه است که در آن‌ها پس از حل مسئله یا تحلیل یک قانون فیزیکی، نکته‌ای اخلاقی یا فرهنگی به‌صورت کاملاً مرتبط و ظریف استخراج می‌شود. در این رویکرد، مدرس از بیان مستقیم مفاهیم اخلاقی پرهیز می‌کند و اجازه می‌دهد نتیجه علمی، خود به‌تنهایی گویای پیام باشد. این روش نه‌تنها موجب تقویت درک مفاهیم علمی می‌شود، بلکه دانشجویان را با لایه‌ای عمیق‌تر از تفکر و معنا مواجه می‌سازد. از سوی دیگر، مقاله به بررسی نمونه‌هایی نیز می‌پردازد که پیوند اخلاقی به‌درستی انتخاب نشده و نه‌تنها سودی نداشته، بلکه موجب واکنش منفی دانشجویان یا انحراف از مسیر درس شده است. در این راستا، معیارهایی برای انتخاب مناسب پیوندها، ازجمله تناسب موضوع، زمان‌مندی، ظرافت در بیان و عدم خروج از فضای کلاس ارائه می‌شود. هدف نهایی، ارائه مدلی است که بتوان از آن برای سایر دروس تخصصی نیز بهره گرفت، به‌گونه‌ای که آموزش علمی و تربیت فرهنگی در کنار هم و نه در تقابل با یکدیگر رشد یابند.