سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

چیستی تدریس با رویکرد الهی فرهنگی

نویسندگان :

محمدعلی کرمانی نسب¹

1- دانشگاه یزد

کلمات کلیدی :

• تدریس الهی،آموزش اسلامی،رویکرد واقع‌گرایی،فلسفه تعلیم و تربیت،علم و دین

چکیده :

این مقاله به بررسی و تحلیل چیستی تدریس با رویکرد الهی-فرهنگی می‌پردازد. نقطه آغازین بحث، مسئله اساسی نسبت میان علم و دین است؛ اینکه آیا علم ذاتاً سکولار است یا می‌تواند با یک جهان‌بینی الهی پیوند یابد. مقاله با طرح این پرسش‌ها، نشان می‌دهد که بحران‌های معاصر (نظیر تخریب محیط زیست و تولید سلاح‌های کشتار جمعی) که نتیجه رشد علمی بدون هدایت ارزشی هستند، بازاندیشی در این رویکرد را به یک ضرورت عملی تبدیل کرده‌اند. در ادامه، مقاله با نقد و بررسی چهار رویکرد اصلی در این زمینه، یعنی علم‌سالاری-دین‌گریزی، جداسازی قلمرو علم و دین، توجیه علمی دین و علم‌ستیزی، به تبیین نقاط ضعف هر یک می‌پردازد و در نهایت، رویکرد واقع‌گرایی به علم و فناوری را به عنوان مدل مختار معرفی می‌کند. این رویکرد، که بر پایه اندیشه‌های متفکران معاصر اسلامی استوار است، علوم الهی و وحیانی را مقدمه‌ای برای جهت‌دهی صحیح به علوم تجربی و عقلی می‌داند. در این چارچوب، علم نه تنها از اصالت نمی‌افتد، بلکه با قرار گرفتن در مسیر غایت‌مند الهی، به ابزاری برای تعالی انسان و سعادت بشر تبدیل می‌شود. در بخش پایانی، با بررسی تطبیقی تاریخی و تحلیل نظام آموزشی و معماری دوران صفویه، نشان داده می‌شود که رویکرد واقع‌گرایی به علم، در عمل نیز به شکوفایی علمی و فرهنگی منجر شده است. به این ترتیب، مقاله استدلال می‌کند که تدریس با رویکرد الهی-فرهنگی یک امکان صرفاً نظری نیست، بلکه الگویی عملی برای هدایت علم به سوی اهداف انسانی‌تر و اخلاقی‌تر است.