سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

کاربست رویکرد الهی در آموزش درس نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها: الگویی برای تلفیق مفاهیم علمی و معارف الهی

نویسندگان :

زهره سادات اخوان حجازی¹ زهراسادات سجادی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان

کلمات کلیدی :

نظریه زبان‌ها و ماشین ها،آتاماتا،خلقت‌محور،نظم الهی،نظام خلقت،گرامرهای رسمی

چکیده :

درس «نظریه زبان‌ها و ماشین‌ها» از دروس بنیادین رشته علوم رایانه است که مفاهیم آن عمدتاً انتزاعی، صوری و ریاضی‌محور بوده و درک آن برای بسیاری از دانشجویان دشوار است. ساختارهای صوری همچون گرامرهای رسمی، زبان‌های رسمی، آتاماتا و ماشین تورینگ گرچه از بعد نظری بسیار مهم‌اند، اما به دلیل انتزاع بالا، اغلب از معنا و فهم شهودی تهی شده و برای یادگیرندگان به مفاهیمی خشک و صرفاً تکنیکی تبدیل می‌شوند. در این پژوهش، رویکردی الهی‌نگر و خلقت‌محور در آموزش این درس پیشنهاد می‌شود که با بهره‌گیری از تطبیق مفاهیم نظریه زبان‌ها با نظام هدفمند آفرینش الهی، به تقویت معنا، انگیزه و فهم شهودی مفاهیم کمک می‌نماید. روش این پژوهش به‌صورت کیفی و بر پایه تحلیل تطبیقی مفاهیم اصلی درس با ساختارهای شناختی، زیستی و رفتاری در نظام خلقت سامان یافته است. برای هر یک از اجزای بنیادین این درس مانند زبان‌های رسمی (منظم، مستقل از متن، حساس به متن، بدون محدودیت)، گرامرها و آتاماتا نمونه‌هایی از مظاهر نظم، نظم‌پذیری، و اختیار در خلقت ارائه گردیده و با تحلیل قرآنی و فلسفی همراه شده‌اند. نتایج این تطبیق‌ها در قالب جدول‌هایی ساختاریافته نمایش داده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مفاهیم نظری درس نه تنها قابلیت تفسیر در چارچوب الهی و خلقت‌محور را دارند، بلکه این نوع تفسیر می‌تواند باعث پیوند بهتر میان دانش فنی و معارف دینی، افزایش درک مفهومی، و تقویت انگیزه در یادگیری شود. برای نمونه، زبان منظم به رفتارهای تکرارشونده طبیعی، گرامر حساس به متن به سیستم‌های ژنتیکی، و ماشین تورینگ به توانمندی ذهن خلاق و اراده انسانی تشبیه شده است. این چارچوب جدید می‌تواند الگویی نوآورانه برای آموزش معناگرا در دروس مشابه علوم رایانه و مهندسی باشد. همچنین، رویکرد پیشنهادی زمینه‌ساز ایجاد علاقه‌مندی میان‌رشته‌ای میان علوم رایانه و الهیات بوده و می‌تواند بستر مناسبی برای طراحی دوره‌های آموزشی تلفیقی در آینده فراهم آورد. از سوی دیگر، این نگرش توحیدی در آموزش مفاهیم نظری، بستری فراهم می‌آورد تا دانشجویان نگاهی کل‌نگر، اخلاق‌محور و معنادار به دانش رایانه‌ای پیدا کنند.