سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

هوش مصنوعی در خدمت تربیت فرهنگی: طراحی سامانه‌های آموزشی با رویکرد الهی

نویسندگان :

نسرین آقایی میبدی¹

1- آزاد یزد

کلمات کلیدی :

هوش مصنوعی،تربیت دینی،سامانه‌های آموزشی هوشمند،اخلاق اسلامی،بومی‌سازی فرهنگی

چکیده :

با گسترش روزافزون کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، توجه به ابعاد فرهنگی و تربیتی بیش از پیش ضرورت یافته است. محدود شدن این فناوری به انتقال دانش تخصصی می‌تواند موجب غفلت از رسالت اصلی تعلیم و تربیت در نظام آموزشی اسلامی شود که همانا پرورش انسان متعهد و اخلاق‌مدار است. هدف این مقاله، بررسی جایگاه تربیت فرهنگی-الهی در سامانه‌های آموزشی هوش‌محور و ارائه چارچوبی پیشنهادی برای بهره‌گیری از این فناوری در راستای اهداف تربیتی است. این پژوهش به شیوه مروری و تحلیلی انجام شده است. ابتدا با مرور ادبیات داخلی و خارجی، چالش‌ها و فرصت‌های موجود در زمینه ادغام ارزش‌های دینی در سیستم‌های هوش مصنوعی آموزشی شناسایی می شود. سپس بر پایه مبانی تربیت اسلامی، الگویی چهارلایه شامل: محتوایی، تعامل تربیتی، شخصی‌سازی اخلاقی و ارزیابی فرهنگی ارائه می گردد. افزون بر این، پنج گام عملی به عنوان نقشه راه برای تحقیقات و پروژه‌های آینده پیشنهاد می شودکه شامل، تعریف ارزش‌ها به شاخص‌های کمی، تولید داده‌های بومی، طراحی لایه اخلاقی در معماری، استفاده از یادگیری تقویتی با بازخورد انسانی و تدوین بنچمارک‌های اسلامی برای ارزیابی سامانه‌ها است. نتیجه مقاله نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در صورت طراحی و پیاده‌سازی بر اساس مبانی فرهنگی و الهی می‌تواند از یک ابزار صرفاً آموزشی به بستری برای تربیت دینی و هویت‌سازی فرهنگی ارتقا یابد.