سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

خودباوری با رویکرد الهی-فرهنگی در تدریس علم زمین‌شناسی مهندسی

نویسندگان :

فرهاد پیرمحمدی علیشاه¹ مهدی محمدرضایی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر 2- دانشگاه آزاد اسلامی مرکز تسوج

کلمات کلیدی :

خودباوری،رویکرد الهی-فرهنگی،تدریس،زمین‌شناسی مهندسی،مسئولیت‌پذیری اخلاقی،انگیزش معنوی

چکیده :

خودباوری، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در مسیر علمی و شخصیتی دانشجویان علوم مهندسی، به ویژه زمین‌شناسی مهندسی، به شمار می‌رود. این مفهوم با رویکرد الهی-فرهنگی، جایگاهی فراتر از احساس اعتماد به نفس ساده پیدا کرده و به شناخت جایگاه انسان به عنوان خلیفه‌الله در زمین و استفاده مسئولانه از نعمت‌های الهی برای آبادانی آن تبدیل می‌شود. این مقاله با بررسی مبانی نظری خودباوری از منظر اسلامی، به تحلیل تأثیر این رویکرد بر تدریس و انگیزش دانشجویان زمین‌شناسی مهندسی می‌پردازد. زمینه‌های آموزشی زمین‌شناسی مهندسی، به دلیل برخورد مستقیم با پدیده‌های طبیعی و زمین، فرصت ارزشمندی برای تدبر در آیات خلقت و تفکر الهی را فراهم می‌کند. پیوند علم زمین‌شناسی با آموزه‌های قرآنی و اسلامی، علاوه بر توانمندسازی دانشجویان در حل مسائل پیچیده علمی و فنی، به آنان کمک می‌کند تا جهان‌بینی عمیق‌تری نسبت به مسئولیت اخلاقی و معنوی خود در برابر زمین داشته باشند. این مقاله پیشنهادهایی راهبردی برای تلفیق آموزش مهندسی زمین‌شناسی با مفاهیمی همچون توحید، مسئولیت‌پذیری اخلاقی، و تعالی انسانی ارائه می‌دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که رویکرد الهی-فرهنگی در تدریس زمین‌شناسی مهندسی از چند جنبه مؤثر است: افزایش انگیزه علمی و معنوی، تقویت حس مسئولیت‌پذیری نسبت به طبیعت، ایجاد خلاقیت و نوآوری در حل مسائل، و استقامت در برابر چالش‌ها. تلفیق آموزه‌های علمی زمین‌شناسی با جهان‌بینی الهی، نه تنها به دانشجویان کمک می‌کند تا مهارت‌های علمی خود را بهبود بخشند، بلکه آنها را به افراد اخلاق‌مدار، مسئول و متعهد در عرصه اجتماعی و علمی تبدیل می‌کند. نتیجه‌گیری این مطالعه نشان می‌دهد که اجرای این رویکرد می‌تواند آموزش زمین‌شناسی مهندسی را از یک فرآیند دانش‌محور صرف، به فرآیندی جامع برای تربیت انسان‌هایی متعهد، خودباور و خدمت‌گزار برای تعالی علم و جامعه ارتقا دهد.