سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

چیستی و چگونگی تدریس با رویکرد الهی-فرهنگی در دروس تخصصی

نویسندگان :

علی اکبر کریمی زارچی¹

1- دانشگاه میبد

کلمات کلیدی :

رویکرد الهی-فرهنگی،تلفیق دانش و ارزش،فلسفه آموزش اسلامی،دروس تخصصی،آموزش عالی

چکیده :

چکیده رویکرد الهی-فرهنگی در آموزش عالی، به‌عنوان یکی از محورهای بنیادین اسناد کلان نظام آموزشی کشور از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و نقشه جامع علمی کشور، در راستای اسلامی‌سازی علوم و دانشگاه‌ها، خواستار تلفیق دانش تخصصی با ارزش‌های الهی و هویت فرهنگی-اسلامی جامعه است. با وجود شناخته‌شدن نسبی این رویکرد در دروس عمومی، کاربرد آن در دروس تخصصی دانشگاهی همچنان با چالش‌های مفهومی و اجرایی مواجه است؛ به‌ویژه در مواردی که مبانی علمی غربی، جهانی و تجربی غالب هستند. این چالش‌ها علیرغم تأکیدات مکرر امامین انقلاب اسلامی بر ضرورت تحول در علوم انسانی و تخصصی، همچنان پابرجاست. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-توصیفی و با تمرکز بر اسناد کلان نظام آموزش عالی (از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و نقشه جامع علمی کشور) و استنتاج مؤلفه‌های فرهنگی در فرآیند تدریس، به دو پرسش اصلی پاسخ می‌دهد: ۱- ماهیت و چیستی رویکرد الهی-فرهنگی در دروس تخصصی چیست؟ ۲- نحوه و کیفیت تدریس این رویکرد در عمل چگونه باید باشد؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکرد الهی-فرهنگی نباید به‌عنوان جایگزینی برای اصول علمی با تفسیرهای دینی تلقی شود، بلکه باید به‌مثابه تأویل اخلاقی و هویتی دانش در چارچوب فرهنگ اسلامی-ایرانی در نظر گرفته شود. اجرای مؤثر این رویکرد مستلزم رعایت اصولی چون هماهنگی با سرفصل‌های رسمی، احترام به روش علمی، تفکیک هوشمندانه میان دانش و ارزش، و توجه به تنوع باورهای دانشجویان است. نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران آموزشی در طراحی برنامه‌های درسی، تدوین راهنماهای تدریس، و توانمندسازی اساتید در جهت ارتقای هویت فرهنگی و اخلاقی آموزش تخصصی کمک کند. واژگان کلیدی: رویکرد الهی-فرهنگی، دروس تخصصی، تلفیق دانش و ارزش، آموزش عالی، فلسفه آموزش اسلامی