سامانه همایش های دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

صفحه اصلی / نخستین همایش ملی جهت گیری الهی فرهنگی در تدریس دروس تخصصی دانشگاهی

تدریس و یادگیری با جهت‌گیری الهی- فرهنگی

نویسندگان :

پریناز بنیسی¹ قنبرعلی دلفان آذری² پرنیان فرهادی افشار³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

کلمات کلیدی :

تربیت معلم،برنامه‌درسی فرهنگ‌محور،هویت دینی،تعلیم و تربیت اسلامی

چکیده :

آموزش با جهت‌گیری الهی- فرهنگی، رویکردی تلفیقی است که با هدف پیوند میان آموزش علمی و پرورش اخلاقی- معنوی شکل گرفته و تلاش دارد تا فرآیند یاددهی- یادگیری را به بستری برای رشد همه‌جانبه انسان تبدیل کند. این مقاله با رویکرد مروری، به بررسی مبانی نظری، مؤلفه‌های کلیدی، نقش معلم، فرهنگ‌سازی و الزامات برنامه‌درسی در چارچوب این نگرش پرداخته است. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد، متون دینی، آثار اندیشمندان اسلامی و منابع علمی معاصر گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی دسته‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکرد الهی- فرهنگی بر اصولی همچون تربیت اخلاقی و معنوی، تلفیق دانش و ایمان، توجه به فرهنگ بومی، پرورش تفکر خلاق و انتقادی، تقویت هویت دینی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی استوار است. نقش معلم در این چارچوب، فراتر از انتقال دانش بوده و به هدایتگری تربیتی، الگوسازی اخلاقی و ایجاد محیط آموزشی انگیزشی گسترش می‌یابد. همچنین، برنامه‌درسی مبتنی بر این رویکرد باید بر سه مبنای اجتماعی- فرهنگی، الهی و روان‌شناختی طراحی شود تا ضمن پاسخگویی به نیازهای علمی و مهارتی، به تقویت هویت فرهنگی و دینی دانش‌آموزان نیز بینجامد. با وجود ظرفیت‌های غنی این نگرش، چالش‌هایی همچون نبود شاخص‌های ارزیابی دقیق، تقلیل‌گرایی در اجرا و تأثیرات جهانی‌شدن، تحقق کامل آن را با موانعی روبه‌رو ساخته است.